بورس چیست؟

واژه بورس (Bourse)

واژه بورس مانند هر واژه دیگری دارای یک پیشینه تاریخی است. برای مثال واژه بانک از آنجا پدید آمد که در اروپا افراد برای انجام مبادلات پولی خود روی نیمکت های میدان های قدیمی می نشستند و پول های خود را مبادله می کردند. از آنجا که لغت “بنک” در زبان ایتالیایی به معنی نیمکت است، بعدها مراکزی که وظیفه انجام مبادلات پولی را برعهده گرفتند به بانک معروف شدند. واژه بورس نیز از آنجا پیدا شد که در قرن پانزدهم میلادی بازرگانان و کسبه شهر بورژ، در شمال غربی بلژیک، در میدانی به نام تربوئرس در مقابل خانه بزرگ زاده ای به نام “واندر بورس” جمع می شدند و به داد و ستد می پرداختند. این امر موجب شد تا آن مکان و سایر مراکزی که در نقاط مختلف بدین منظور تشکیل می شدند به بورس معروف شوند. همچنین بورس در زبان فرانسه به معنای کیف پول نیز هست که بی ارتباط با مفهوم بازار سرمایه نیست. بعدها سایر نقاطی که بدین منظور تشکیل شدند با همین واژه خوانده شدند.

طبیعتاً که در آن زمان این مکان ها از نظم خاصی برخوردار نبودند و هر کس می توانست در آنجا به فعالیت بپردازد، اما به مرور زمان به بازرگانان، صرافان و دلالان اختصاص یافت. اجتماع بازرگانان، صرافان و دلالان در ابتدا در هوای آزاد برگزار می شد که به مرور تالارهای بورس مسقف ساخته شدند و شکل جدید به خود گرفتند.

پیدایش بـورس در جهان

در زمان های گذشته بازرگانانی که از فعالیت های تجاری ضرر می کردند به دنبال یافتن راهی بودند تا خطر ضرر و خسارت های احتمالی خود را کاهش دهند. پس، آنها برحسب تجربه به این نتیجه رسیدند که برای حل این مشکل می توانند در کارها با فرد یا افراد دیگری شریک شوند و از این طریق سود و زیان های احتمالی را با آن ها تقسیم کنند.

با به کارگیری این تجربه موفقیت آمیز، به تدریج بازرگانان دامنه فعالیت آن را وسیع تر کرده و در کارهای بزرگ به کار گرفتند تا جایی که این تجربه به تشکیل شرکت های سهامی منجر شد. اولین تجربه شرکت سهامی در سال ۱۵۵۳ میلادی در کشور روسیه با ایجاد شرکت Moseovie به وجود آمد.

اولین بازار متشکل بورس (به عنوان بازار فیزیکی متشکل) در سال ۱۴۶۰ در شهر آنورس بلژیک به وجود آمد. اولین بّورس اوراق بهادار جهان در اوایل قرن هفدهم میلادی (سپتامبر ۱۶۰۲ میلادی) در شهر آمستردام هلند تشکیل شد و کمپانی هند شرقی سهام خود را در آن عرضه کرد. سپس بورس لندن در سال ۱۸۰۱ میلادی و بورس نیویورک در سال ۱۸۱۷ تأسیس شدند. به تدریج سایر کشورها نیز دارای بورس شدند تا آنجا که امروز کمتر کشوری را می توان یافت که فاقد بورس باشد.

تصویری تاریخی از بورس آمستردام

اولین بورس اوراق بهادار جهان در اوایل قرن هفدهم میلادی (سپتامبر ۱۶۰۲ میلادی) در شهر آمستردام هلند تشکیل شد.

مفهوم بـورس

بورس اوراق بهادار به معنی يك بازار متشکل و رسمی سرمایه است که در آن خرید و فروش سهام شرکت ها یا اوراق قرضه دولتی یا موسسات معتبر خصوصی، تحت ضوابط و قوانین و مقررات خاصی انجام مي شود. وجود يك بازار اوراق بهادار که در چارچوب مکانیزم بازار عمل کند می تواند در تخصیص بهینه منابع مالي و کاراتر عمل نماید. شاهد مدعا اینکه کشورهایی که دارای بازار سرمایه (بـورس) تکامل یافته تر بوده اند، توانسته اند رشد اقتصادی زیادتر داشته باشند. وظیفه اصلی بورس اوراق بهادار، فراهم آوردن بازاری شفاف و منصفانه برای داد و ستد اوراق بهادار پذیرفته شده و همچنین سیستمی مناسب برای نظارت بر جریان داد و ستد، عملیات بازار و فعالیت اعضای آن است.

منبع: زنگ بـورس