شبکه لایتنینگ (Lightning Network) چیست؟

شبکه لایتنینگ (Lightning Network) یک راه حل عملی برای رفع محدودیت مقیاس پذیری ارزهای دیجیتال نظیر بیت کوین در انجام تراکنش‌ها است.

شبکه لایتنینگ موضوعی است که در سال  2015 توسط جوزف پون (Joseph Poon) و تادیس ترایا (Thaddeus Dryja) معرفی شد. ایده اصلی آنها در ایجاد این شبکه، رفع مشکل مقیاس پذیری بیت کوین بود. ایده آنها استفاده از یک پرتکل پرداخت، خارج از شبکه بیت کوین می‌باشد. اما این ایده به سرعت مورد اقبال همگان قرار گرفت و در سایر ارزهای دیجیتال هم مورد استفاده قرار گرفت.

ایده شبکه لایتنینگ برای رفع برخی از محدودیت‌های بیت کوین و سایر ارزهای دیجیتال مطرح شد. این محدودیت همان محدودیت مقیاس پذیری بیت کوین است. شبکه بیت کوین قادر است در هر ثانیه بین 2 تا 7 تراکنش را پردازش کند. زمانی که بیت کوین بین مردم مقبولیت بیشتری پیدا کند و تعداد افرادی که از بیت کوین استفاده کنند افزایش یابد، به دنبال آن تعداد تراکنش‌ها نیز افزایش خواهد یافت. شبکه بیت کوین شلوغ‌تر خواهد شد و حجم تراکنش‌های افزایش می‌یابد. در این صورت عملکرد شبکه به خطر خواهد افتاد و زمان هر تراکنش افزایش می‌یابد. این محدودیت بیت کوین کاربردی بودن آن را با مشکل روبه‌رو خواهد کرد. هیچ کس حاضر نیست از روشی برای پرداخت‌های الکترونیکی خود استفاده کند که انتقال آن ساعت‌ها به طول خواهد انجامید. شبکه لایتنینگ همان فرشته نجاتی است که این محدودیت بیت کوین و هر ارز دیجیتال دیگری که با این محدودیت مواجه است را برطرف خواهد کرد.

شبکه لایتنینگ چگونه کار می‌کند؟

شبکه لایتنینگ یک شبکه انتقال، خارج از شبکه بیت کوین (Off-chain) می‌باشد که بر روی شبکه بلاکچین بیت کوین ایجاد شده‌است. این شبکه یک پرداخت فرد به فرد (P2P) بوده و استفاده از آن مستلزم ایجاد یک کانال پرداخت دوطرفه می‌باشد. افراد از طریق این کانال پرداخت می‌توانند تراکنش‌های خود را بدون نیاز به شبکه اصلی بیت کوین انجام دهند.

زمانی که دو نفر تصمیم به ایجاد یک کانال پرداخت کنند، پس از می‌توانند به راحتی به کیف پول‌های یکدیگر بیت کوین انتقال دهند. ایجاد کانال پرداخت خود، یک تراکنش درون شبکه بلاکچین است، اما کلیه تراکنش‌هایی که در داخل این کانال انجام می‌شود، خارج از زنجیره بلوکی بوده و دیگر احتیاجی به تایید تراکنش‌ها توسط شبکه نمی‌باشد. بنابراین زمان انجام تراکنش بسیار سریع بوده و مزیت بسیار بالای این شبکه، کاهش کارمزد تراکنش‌ها و همچنین کاهش زمان تراکنش می‌باشد.

برای ایجاد یک کانال پرداخت، دو طرف باید یک کیف پول چند امضایی (multi-signature wallet) راه‌اندازی کنند و دارایی خود را به آن اضافه کنند.

• اگر با کیف پول چند امضایی آشنایی ندارید، کیف پول چند امضایی چیست را مطالعه کنید.

مقدار بیت کوینی که در کیف پول چندامضایی ذخیره شده فقط در صورت فراهم بودن کلیدهای خصوصی هر دو طرف (یا هرچند نفر) قابل دستیابی خواهند بود. این ویژگی این امکان را فراهم کرده است که یکی از طرفین بدون رضایت طرف مقابل، به این کیف پول دسترسی نخواهد داشت. اجازه دهید با یک مثال ساده موضوع را شرح دهم، تصور کنید علی و محمد دو همکار بوده که تمام اسناد مهم خود را در گاوصندوقی نگهداری می‌کنند. این گاوصندوق دوقفل داشته که یک کلید آن در دست علی و دیگری در دست محمد می‌باشدو تنها زمانی این گاوصندوق باز خواهد شد که علی و محمد هر دو بخواهند آن را باز کنند.

نحوه استفاده از کانال پرداخت

نحوه استفاده از کانال پرداختاجازه دهید از یک مثال برای شرح نحوه استفاده از کانال پرداخت شبکه لایتنینگ استفاده کنیم. تصور کنید علی می‌خواهد با استفاده از شبکه لایتنینگ مقداری بیت کوین را به محمد ارسال کند. در گام اول آنها بایستی یک کانال پرداخت ( یک کیف پول چند امضایی) ایجاد کنند. این کانال پرداخت به عنوان یک قرارداد هوشمند عمل می‌کند و کیف پول چندامضایی به عنوان راه و مسیر انتقال خواهد بود که از طریق آن بیت کوین‌ها منتقل خواهند شد. تا زمانی که این کانال پرداخت وجود داشته باشد، علی و محمد می‌توانند بی نهایت تراکنش انجام داده به طوریکه این تراکنش‌ها خارج از شبکه بلاکچین بیت کوین انجام می‌پذیرد.

پس از هر تراکنش، علی و محمد کپی از ترازنامه خود را امضا و به روز می‌کنند، که در آن مقدار بیت کوین نهایی آنها را (پس از انتقال) ثبت می‌کند. هنگامی که معاملات آنها انجام شد، می‌توانند کانال پرداخت را ببندند و ترازنامه نهایی را بر روی شبکه بیت کوین منتشر کنند. قرارداد هوشمند شبکه لایتنینگ صحت تراکنش‌های انجام شده را تضمین می‌کند.

در نتیجه، علی و محمد تنها دو تراکنش را در شبکه بیت کوین انجام می‌دهند. یک تراکنش در زمان ایجاد کانال پرداخت و تراکنش دیگر در زمان بستن این کانال می‌باشد و تمام تراکنش‌های بین آنها که از طریق این کانال پرداخت انجام می‌شود، بر روی شبکه بیت کوین ثبت نخواهد شد. در نتیجه زمان تراکنش و کارمزد آن بسیار پایین خواهد بود.

مزایای شبکه لایتنینگ

• شبکه لایتنینگ راه‌حلی برای رفع مقیاس‌پذیری بیت کوین از طریق انجام تراکنش‌های خارج شبکه اصلی می‌باشد. این ایده باعث کاهش ترافیک شبکه بیت کوین خواهد شد.
• این شبکه زمان انجام تراکنش‌ها را بسیار پایین آورده و از طریق آن تراکنش‌ها به سرعت انجام می‌شوند.
• استفاده دیگر این سیستم پرداخت در نقل و انتقالات مالی خودکار می‌باشد.

محدودیت‌های شبکه لایتنینگ

• برخلاف تراکنش‌های روی شبکه اصلی بلاکچین، در شبکه لایتنینگ باید طرفین آنلاین باشند.
• طرفین ممکن است برای حفظ امنیت دارایی خود، به طور منظم کانال‌های پرداخت را رصد کنند.
• شبکه لایتنینگ هنوز برای پرداخت‌های بزرگ مناسب نیست
• باز و بسته کردن یک کانال پرداخت بایستی بر روی شبکه اصلی انجام شود که کارمزد بالاتری دارد.

منبع: Binance