تعریف الگوی بازگشتی سر و شانه

الگوی سر و شانه ( Head and Shoulders)

الگوهای (سر و شانه) یکی از معروف ترین و قابل اطمینان ترین الگوهای کلاسیک در بازارهای سرمایه می باشند که در انتهای روند صعودی یا نزولی موجب بازگشت قیمت می شوند. این الگوها به دو دسته الگوهای سقف و کف تقسیم می شوند که به ترتیب هر یک و روش معامله با آنها را شرح می دهیم.

تشکیل الگوی سر و شانه

الگوی سر و شانه سقف (Head & Shoulders Top)

الگوی «سر و شانه سقف» از جمله الگوهایی است که با تشکیل در انتهای روند صعودی موجب بازگشت قیمت می شود. این الگو از سه قله متوالی تشکیل شده است که ارتفاع قله اول و سوم (شانه ها) تقریبا یکسان و ارتفاع قله دوم (سر) بیشترین مقدار می باشد. این سه قله متوالی بر روی یک خط حمایت یکسان به نام «خط گردن» قرار دارند. قابل ذکر است این خط در ابتدا یک خط حمایت و پس از شکسته شدن یک خط مقاومت محسوب می شود.

تشکیل الگوی سر و شانه سقف

همان طور که در شکل زیر مشاهده می شود اولین نشانه ایجاد این الگو با شکسته شدن خبر روند صعودی به وجود می آید، پس از شکسته شدن خط روند، ریزش قیمت تا محدوده کف قبلی (نقطه B) ادامه می یابد و از آنجا مجددا یک روند صعودی جدید کوتاه مدت آغاز می شود. معمولا این روند جدید تا محدوده خط روند قبلی که تقریبا مترادف با شانه سمت چپ است، ادامه می یابد و از آنجا روند جدیدی را آغاز می کند.
از اتصال نقاط پایینی B و C، خط گردن رسم می شود که عموما دارای یک شیب نسبتا بالارونده است اما برخی اوقات کاملا افقی و در مواقع نادری شیب نزولی دارد. قیمت طی دو مرحله (در نقاط B و C از سکوی خط گردن به سمت بالا جهش می نماید و در نهایت این خط با افزایش بسیار زیاد حجم معاملات، در نقطه D شکسته و به تبع آن الگو تکمیل می شود، بنابر این تغییر جهت روند از حالت صعودی به نزولی تأیید می شود.

نحوه تشکیل الگوی سر و شانه سقف

زمانی که خط گردن به عنوان یک حمایت مهم شکسته می شود می توان انتظار یک صعود اندک و لمس مجدد آن را داشت (نقطه E) چرا که حالا یک خط مقاومت محسوب می شود. اگر این خط مقاومت حرکت صعودی را متوقف نماید می توان انتظار داشت که قیمت تا نقطه هدف این الگو (نقطه F) ریزش داشته باشد.

الگوی سر و شانه کف یا معکوس

الگوی «سر و شانه کف» یا «سر و شانه معکوس» تصویر اینهای الگوی سر و شانه بستن که با تشکیل در انتهای روند نزولی موجب باز گشت قیمت می شود. همان گونه که دوی . مشاهده می نمایید این الگو از سه دره متوالی تشکیل شده است که ارتفاع دره اول و سردردن تقریبا یکسان و ارتفاع دره دوم (سر) بیشترین مقدار می باشد. این سه دره متوالی بر روی یک خط مقاومت یکسان قرار دارند که به نام «خط گردن» معروف می باشد. قابل ذکر است این خط در ابتدا یک خط مقاومت و پس از شکسته شدن یک خط حمایت محسوب می شود.

الگوی سر و شانه کف یا معکوس

اولین نشانه تشکیل این الگو، شکسته شدن خط روند نزولی است. پس از شکسته شدن خط روند، صعود قیمت تا محدوده سقف قبلی (نقطه B) ادامه می یابد و از آنجا مجددا یک روند نزولی جدید کوتاه مدت آغاز می شود. معمولا این روند جدید تا محدوده خط روند قبلی ادامه می یابد و از آنجا روند جدیدی را آغاز می کند.
عموما خط گردن در این الگو دارای یک شیب نسبتا پایین رونده است اما برخی اوقات کاملا افقی و در مواقع نادری شیب صعودی دارد. قیمت طی دو مرحله در نقاط B و C از سکوی خط گردن به سمت پایین جهش می نماید و در نهایت آن را با افزایش بسیار زیاد حجم معاملات در نقطه D می شکند؛ بنابراین الگو، تکمیل شده و تغییر جهت روند از حالت نزولی به صعودی تأیید می شود.

نحوه تشکیل الگوی سر و شانه کف یا معکوس

زمانی که خط گردن به عنوان خط مقاومت مهم شکسته می شود می توان انتظار یک نزول اندک و لمس مجدد خط گردن را داشت (نقطه E) چرا که حالا یک خط حمایت محسوب می شود. اگر این خط حمایت حرکت نزولی را متوقف نماید می توان انتظار داشت که قیمت تا نقطه هدف این الگو (نقطه F) صعود داشته باشد.

منبع: کتاب مرجع کامل تحلیل تکنیکال در بازارهای سرمایه نوشته دکتر علی محمدی