چگونه شکست نواحی حمایت و مقاومت را شناسایی کنیم؟

شکست و علائم آن

شکست و علائم آن سوال دیگری که بسیاری از کارآموزان با آن مواجه هستند شناسایی پدیده شکست نواحی حمایت و مقاومت است. چه بسیار اتفاق افتاده که قیمت از یک ناحیه حمایت یا مقاومت عبور کرده و مجددا به حرکت قبلی خود بازگشته است. با این مطلب اهمیت شناسایی شکست را متوجه می شوید. اگر فردی شکست واقعی از شکست های مجازی را به خوبی تشخیص ندهد ممکن است معامله صحيح خود را با زبان بسته و معامله جدیدی را در جهت معکوس آن باز نماید. اما اندکی بعد معامله دوم نیز با بازگشت بازار به حرکت قبلی خود با زیان مواجه شود یعنی ضرر در ضرر.
برای تشخیص صحیح یک شکست واقعی بایستی توجه داشته باشید که این پدیده نیز از دو مؤلفه هشدار و تأیید تشکیل شده است. هشدار شکست می تواند با ظهور یکی از پدیده های زیر همراه باشد:

شکاف های قیمت، به پایان ها و دامنه های افراطی قیمت که به آنها می پردازیم.

الف) علائم هشدار شکست

۱. شکافهای قیمت (Price Gaps)

یکی از متداول ترین اتفاقاتی که در ناحیه حمایت یا مقاومت رخ می دهد تشکیل شکاف قیمت می باشد. این شکاف زمانی رخ می دهد که قیمت فراتر یا پایین تر از قیمت پایانی قبلی باز شود و بر این اساس منطقه ای فراهم می سازد که در آن هیچ معامله ای صورت نگرفته است.
شکاف قیمت در میان سایر علائم هشدار دهنده بسیار مهم تر است و تشکیل آن در نواحی مذکور حاکی از آن است که این ناحیه بی اعتبار شده و لذا برنامه بازگشت قیمت بهم خورده است. پس بایستی به آن بسیار توجه نمود که ما به دلیل اهمیت شناسایی آنها در کتاب «الگوهای هارمونیک در بازارهای سرمایه، بخشی مجزا را به آن اختصاص داده و انواع آن را تشریح کرده ایم.

تصویر یک شکافت صعودی (سمت چپ) و یک شکاف نزولی(سمت راست) در نواحی حمایت و مقاومت

شکاف در نواحی حمایت و مقاومت

۲. تا پایان ها (Tail Closes)

ته پایان های نوعی از میله های قیمتی هستند که در آنها نقطه پایانی در نقطه حداقل با حداکثر با در حوالی آن قرار دارد. در برخی مواقع نیز در آن جهت فاقد سایه می باشند؛ همانند آنچه که پیرامون مارو بوزو گفته ایم. اگر با برخورد قیمت به ناحیه حمایت یا مقاومت چنین میله هایی تشکیل گردد بایستی بسیار مراقب بود چرا که آنها اولین علامت شکست محسوب می شوند.

تصویر یک ته پایان صعودی (سمت چپ) و یک ته پایان نزولی (سمت راست) در ناحیه R&S

۳. دامنه های افراطی قیمت (Extreme Price Ranges)

دامنه های افراطی قیمت اصطلاحی است که به میله ها یا شمعهای طویل قیمت اشاره دارد. این میله ها به نحوی منعکس کننده قدرت زیاد روند جاری می باشند. اما چگونه این دامنه ها را شناسایی نماییم؟

یکی از راه های شناسایی این دامنه ها مقایسه آنها با میانگین دامنه های ایجاد شده در بازار است. براساس یک قانون کلی زمانی که دامنه هایی با طول بیش از دو برابر متوسط دامنه های بازار ایجاد شود آنها به عنوان دامنه های افراطی قیمت محسوب می شوند. البته ضرورتی ندارد که میزان دامنه آنها را اندازه گیری نماییم بلکه همین اندازه که به صورت واضح طویل بودن آنها مشاهده گردد، کافیست.

یک دامنه افراطی صعودی(سمت چپ) و یک دامنه افراطی نزولی(سمت راست) در ناحیه R&s

دامنه های افراطی خود می توانند در اشکال مختلفی با نام های BL TB و BG تشکیل گردند که در شکل زیر نشان داده شده است:

حالت های مختلف دامنه های افراطی قیمت

در حالت فشار شکست (Thrust Breakout; TB)

نقطه حداقل کندل شکست بالاتر از نقطه حداقل کندل قبلی است اما همچنان در زیر نقطه پایانی کندل قبلی قرار دارد.

در حالت آغوش شکست (Breakaway Lap; BL)

نقطه حداقل کندل شکست بالاتر از نقطه پایانی کندل قبلی است اما همچنان در زیر نقطه حداکثر کندل قبلی قرار دارد.

در حالت شکاف شکست (Breakaway Gap: BG)

نقطه حداقل کندل شکست بالاتر از نقطه حداکثر کندل قبلی قرار دارد.

ب) تأیید شکست

همان گونه که متوجه شده اید علیرغم تنوع زیاد علائم هشدار شکست، تمام آنها با تشکیل نقطه پایانی در بالای یک مقاومت یا پایین یک حمایت حاصل شده اند. لذا اولین هشدار با بسته شدن قیمت در خارج از نواحی R & S ظاهر می گردد. اگر چه ظهور علائم هشدار دهنده، نشان دهنده بی اعتباری یک ناحیه حمایت یا مقاومت می باشند اما بسیار پیش آمده که بازار عليرغم تشکیل چنین علائمی، مجددا بازگشت کرده است. بنابراین بسیار مهم است که حرکت بعدی قیمت را ارزیابی نمایید.

یک شکست واقعی زمانی رخ می دهد که پس از ظهور علائم هشدار دهنده، پدیده شکست تأیید گردد. این مهم زمانی حاصل می شود که بازار پس از این وقایع، یک میله یا شمع به صورت کامل در خارج محدوده شکسته شده تشکیل دهد یعنی اینکه نقطه آغازین و پایانی کندل بعدی در خارج از ناحیه مورد نظر تشکیل گردد. در چنین موقعیتی پدیده شکست تأیید می گردد. بر این اساس اگر بازار پس از عبور از یک ناحیه حمایت با مقاومت، حتى فاصله زیادی نیز از آن بگیرد نمی توان گفت که شکست رخ داده است بایستی حتما به تشکیل میله بعدی در ماورای ناحیه مذکور توجه نماییم. برای مثال بازار در نمودار زیر نفوذهایی به ناحیه حمایت و مقاومت خود انجام داد است که به دلیل عدم تشکیل یک کندل كامل، شکست تأیید نشده است اما اندکی بعد از ناحیه مقاومت خود عبور کرده و با تشکیل یک کندل کامل آن را شکسته است.

یک شکست تایید نشده ناحیه مقاومت

یک شکست تایید شده ناحیه مقاومت با شرایط گفته شده

با توجه به اینکه شکست حاکی از قدرتمند بودن روند غالب است پس بازار بایستی در همان جهت پیش رود. این اصل (تداوم) بسیار مهم محسوب می شود چرا که اهمیت علائم هشدار دهنده را مشخص می نماید. برای مثال اگر در بازاری، قیمت با تشکیل یک شکاف در بالای یک ناحیه مقاومت باز شود و در نهایت نیز یک میله یا شمع صعودی تشکیل دهد، نتیجه می گیریم که بازار در روند مذکور بسیار قدرتمند عمل می نماید. ممکن است شما با توجه به قدرت حرکت قیمت انتظار داشته باشید که بازار به سمت بالاتر حرکت نماید لیکن اگر در چنین شرایطی صعود بازار اتفاق نیافتاد می توان استنباط کرد که بازار ضعیف است لذا بایستی حرکات بعدی قیمت را زیر نظر گرفت.

منبع: کتاب مرجع کامل تحلیل تکنیکال در بازارهای سرمایه نوشته دکتر علی محمدی