آشنایی با پروژه متن باز بیت کوین

متن باز بودن بیت کوین

بیت کوین نرم افزاری متن باز (open source) است. کد نرم افزار متن باز برای استفاده، تغییر و توزیع مجدد، به صورت رایگان در دسترس همه است می توان برخی از محصولات شناخته شده نرم افزاری متن باز، شامل لینوکس، سیستم عامل اندروید با مرورگر فایرفاکس را به عنوان نمونه نام برد. بخش بزرگی از زیرساخت اینترنت بر روی نرم افزارهای متن باز که کمتر شناخته شده اند (ولی اهمیت کمی ندارند) اجرا می شود. هدف از پروژه های نرم افزاری متن باز آن است که توسعه نرم افزار را شبیه به تحقیقات همتراز خوانی انجام دهند.

متن باز بودن بیت کوین

با انتشار کد منبع برای دیدن و بررسی توسط عموم جامعه، هدف رویکرد متن باز، افزایش کیفیت نرم افزار است. تفاوت بین نرم افزار متن باز و نرم افزار اختصاصی، در مجوز آنهاست. مجوز نرم افزار اختصاصی حق استفاده از نسخه نرم افزار را به کاربر نهایی می دهد. با این حال، مالکیت نرم افزار هنوز در اختیار ناشر نرم افزار باقی مانده است. در مقابل، مجوز متن باز حق استفاده، کپی، تغییر و توزیع مجدد نرم افزار را به کاربر نهایی می دهد. حق کپی نرم افزار همچنان با به وجود آورنده آن است، اما به وجود آورنده نرم افزار متن باز تا زمانی که کاربر نهایی تعهدات مجوز و گواهینامه را رعایت می کند، حقوق خودرا به وی منتقل کرده و تفویض می نماید.

یک تفاوت دیگر بین برنامه های متن باز و اختصاصی این است که برنامه های اختصاصی بطور معمول به صورت فایل های باینری کامپایل شده، توزیع می شوند؛ بدین معنی که نرم افزار بطور معمول به زبان ماشین بین استفاده کنندگان و کاربران نهایی توزیع می شود. کاربران برای به دست آوردن دانش در مورد آن چه نرم افزار در حال انجام است، باید کد ماشین را در فرایندی زمان بر به نام مهندسی معکوس تفسیر کنند. اغلب اجازه نامه های نرم افزارهای اختصاصی، کاربر را در استفاده از تکنیکهای مهندسی معکوس منع می کنند؛ بنابراین تحت مجوز نرم افزار اختصاصی، کاربر بطور معمول مجاز به درک و پیگیری آگاهی و دانش از آن چه نرم افزار انجام می دهد، نیست. در مقابل، نرم افزارهای متن باز همیشه با یک کپی از کد منبع توزیع می شوند. کاربری که می خواهد بداند نرم افزار چه کاری را انجام می دهد، کافی است کد منبع آن را مطالعه نماید.

برای مثال، نرم افزار متن باز رمزنگاری دارای این مزیت است که به کاربران اجازه می دهد بررسی کنند آیا نرم افزار مزبور دارای درب پشتی (backdoor) یا آسیب پذیری های امنیتی است یا خیر؟ بسیار بعید بود تا بیت کوین تحت یکی از مجوزهای نرم افزارهای اختصاصی منتشر شود. اگر بیت کوین تحت یکی از مجوزهای نرم افزارهای اختصاصی منتشر می گردید، به وجود آورنده آن می توانست بیت کوین های جدید را پدید آورده و آنها را به آدرس های ساختگی ارسال نماید و کسی هم نمی توانست این موضوع را رصد کند.

نرم افزار متن باز رمزنگاری دارای این مزیت است که به کاربران اجازه می دهد بررسی کنند آیا نرم افزار مزبور دارای آسیب پذیری های امنیتی است یا خیر

به نظر می رسد اکثر کاربران، نرم افزارهای غیرمتمرکز رمزنگاری مالی را به صورت فایلی باینری کامپایل شده و با مجوز نرم افزارهای اختصاصی نمی پذیرفتند. این همان دلیلی است که بیشتر رمزنگاری ها به صورت متن باز راه اندازی شده یا به مجوز متن باز مهاجرت کرده اند. مجوز متن باز، حق استفاده، کپی، تغییر و توزیع مجدد نرم افزار را به کاربر اعطا می کند. مجوزهای مختلف ممکن است تعهدات گوناگونی را پیش روی کاربران قرار دهند. بطور کلی، مجوز متن باز متعلق به یکی از دو خانواده زیر است:

• سهو تالیف (Copyleft)

تعهدات تحمیلی این مجوزها این است که آثار مشتق شده باید تحت مجوزی یکسان با مجوز اولیه، توزیع شوند. اگر یک کاربر تغییراتی در نرم افزار انجام دهد، موظف است اصلاحات را تحت مجوز یکسانی منتشر کند؛ بنابراین مجوز سهو تالیف ماهیت نرم افزار متن باز را هر چند که تغییراتی روی آن صورت گرفته باشد، حفظ می کند. نمونه ای از مجوز سهو تالیف، گواهی نامه عمومی گنو و مدیریت آزاد بر نرم افزارهای متن باز است.

• مجاز

این مجوزها محدودیت های بسیار کمی را در توزیع مجدد نرم افزار اعمال کرده، و بطور معمول فقط این که نرم افزار مشتق شده، نرم افزار اصلی را به رسمیت شمرده و به آن اذعان کرده و کپی رایت را حفظ کند، محدود می شوند.

چندین مجوز متن باز مانند مجوز بی اس دی، مجوز آم ای تی و مجوز آپاچی به این خانواده تعلق دارند. بیت کوین تحت مجوز آم ای تی منتشر شده است. نرم افزارهای اختصاصی مستلزم آن هستند تا مسؤولیت پشتیبانی، نگهداری و به روزرسانی شرکتی که آنها را منتشر می کند، عهده داشته باشد. در مقابل نرم افزارهای متن باز از تاریخی که برای اولین بار منتشر می شوند، زندگی خود را شروع می کنند؛ بنابراین تصمیم به وجود آورنده اصلی جهت صرف نظر کردن از ادامه کار بر روی پروژه دیگر مهم نخواهد بود. زیرا توسعه دهندگان دیگری می توانند ادامه کار را پیش ببرند. به همین دلیل دیگر مهم نیست ساتوشی ناکاموتو کیست یا این که به کجا نقل مکان کرده است. پروژه های متن بازی که برخی از توسعه دهندگان ناپدید شده یا از ادامه کار بر روی پروژه دلسرد شوند، مقاوم بوده و دارای انعطاف پذیری لازم هستند و توسعه دهندگان دیگر از سراسر جهان می توانند ادامه کار را پیش ببرند.

همچنین، تحت مجوز متن باز شروع شدن پروژه مستقل نرم افزاری جدید از روی یک کپی از طرح نرم افزار اصلی، مشروع بوده و قابل انجام است. به این فرایند، انشعاب، فورک (forking) یا چنگال می گویند. تهدید به انشعاب، اغلب توسعه دهندگان شرکت کننده در یک پروژه متن باز را وادار می کند که صادق باشند. اگر برخی از توسعه دهندگان در یک پروژه تغییراتی را اعمال کنند که به ضرر کاربران نهایی نرم افزار باشد، سایر توسعه دهندگان می توانند انشعابی را به وجود آورده، تغییرات را لغو کرده و کار درست را ادامه دهند. کاربران نهایی سیستم به احتمال زیاد به دنبال انشعاباتی هستند که حاوی ویژگی های نامطلوب نباشد؛ بنابراین انشعاب، تغییری مرگ آور است و توسعه دهندگان را از اعمال تغییرات نامناسب بر ضد کاربران نهایی نهی می کند. بر روی اغلب پروژه های متن باز بزرگ به ندرت انشعاب صورت می گیرد. بیت کوین تا حدودی در این رابطه خاص بوده و تاکنون چندین بار توسط توسعه دهندگان که مایل به انجام آزمایش و بررسی مفاهیم جدید بر روی آن هستند، منشعب شده است. این موضوع باعث به وجود آمدن بسیاری از ارزهای جدید مجازی رمزنگاری شده جایگزین، شده است.

اگرچه بسیاری از مردم از پروژه متن باز بهره مندند، اما تعداد توسعه دهندگان کمی ممکن است انگیزه لازم برای مشارکت در آن را داشته باشند.

طرفداران پروژه های متن باز استدلال می کنند، شرکت های نرم افزاری منتشر کننده نرم افزارهای اختصاصی، اغلب انگیزه خود را برای انجام تغییرات نوآورانه از دست می دهند؛ زیرا آنها با محصول اولیه خود سهم عمده ای از بازار را به دست آورده و برای خود در آن بازار موقعیت یابی کرده اند. بسیاری از بازارهای نرم افزاری انحصاری هستند؛ زیرا در آن محصولی نرم افزاری با استفاده از مزیت اولین بودن سهم بزرگی از بازار را به خود اختصاص داده است. بنابراین نوآوری در بسیاری از مقوله های نرم افزاری کم است. در مقابل، نرم افزار متن باز اگر اکثریت بازار را به خود اختصاص دهد، این پایان نوآوری نخواهد بود و هر کس دیگری می تواند در بهبود و اضافه کردن ایده های جدید دست به اقدام بزند؛ بنابراین سرعت نوآوری در نرم افزاری متن باز می تواند نسبت به نرم افزاری متن بسته بالاتر باشد.

از مشکل های پیش روی بسیاری از پروژه های متن باز، تراژدی منابع مشترک است. گرچه بسیاری از مردم از پروژه متن باز بهره مندند، اما تعداد توسعه دهندگان کمی ممکن است انگیزه لازم برای مشارکت در آن را داشته باشند. بسیاری از پروژه های متن باز از مشکل های بودجه ای یا زمان بندی ارایه توسعه ای خود رنج می برند. برخی از شواهد حاکی است که بیت کوین با چنین مشکلاتی روبه روست.

به پایان مقاله «متن باز بودن بیت کوین» رسیدیم. در مقاله های بعدی به ادامه شرح کامل ویژگی های بیت کوین از جمله: دفتر عمومی معین دارایی و بیت کوین نه تنها یک ارز، بلکه یک فن آوری است، خواهیم پرداخت. با ما همراه باشید.

منبع: کتاب راهنمای بیت کوین نوشته پدرو فرانکو